Een foutieve aanname, na 30 jaar onderzoek!
- door Ivo Ribbens
Een goede stamboomonderzoeker tracht steeds meerdere documenten te zoeken om een familieverband te bevestigen. Zeker voor mijn rechtstreekse voorvaders Ribbens (uit de Brabantse tak) ben ik erg kritisch. Met documenten uit 1695 en ouder is een juiste interpretatie niet altijd gemakkelijk.
Na bijna zestig jaar onderzoek moet ik nu vaststellen dat ik dertig jaar geleden mogelijks een verkeerde aanname heb gemaakt en zo in een tunnelvisie terecht kwam.
Waarover gaat dit juist? De oudste sporen van de grootste Ribbens-tak leiden ons naar de schepenbank van Etten waar Anthonij Janssen Rubens op 22 januari aangifte komt doen van ondertrouw met Margrieta Bernaert Guldens. Ook de trouwakte zelf van 6 februari vermeldt dezelfde gegevens.
Verder lezen we: Anthonij (Latijnse vervoeging van Antoon en zoon van Joannes), jongman, is geboren tot Pelt en woonde bij dit huwelijk (in een Rooms-Katholieke kerk) in het nabijgelegen dorp Zundert. De bruid Margrieta was weduwe van Jan Quirijn ‘s Grauwen. Tot zover de duidelijke feiten waarover niet veel twijfel bestaat.
Hoe verliep mijn zoektocht naar de ouders van Anthonij?
- In Zundert is niemand te vinden met de naam Rubens.
- In het ambt Pelt had de schepenbank rechtsbevoegdheid over de dorpen Overpelt, Neerpelt, Kaulille en Kleine-Brogel. Onze zoektocht in deze gemeente leverde géén Anthonius Rubens op, wel slechts één voor Joannes Rubens, die als vader in aanmerking komt van Anthonius. Er is echter geen huwelijk te vinden.
- Het is wel duidelijk dat er meerdere Rubensen zijn in Pelt die als teut de kost verdienen, meestal in het buitenland verblijven, er mogelijks huwen en overlijden. Zo heb ik mijn onderzoek jarenlang gericht op die ene Joannes Rubens, in mijn ogen de enige mogelijke kandidaat voorvader.
- De link naar diens vader Rubertus Rubens (Cuenen) is dus ook twijfelachtig!
Waarom dan toch die ommekeer?
De wetenschap en de moderne DNA-technieken brengen nieuwe inzichten. Bij rechtstreekse mannelijke voorouders kunnen we bewijzen dat twee mannen tot duizenden jaren verwant zijn door het Y-chromosoom dat onveranderd wordt doorgegeven van vader op zoon.
Zelf heb ik voor mezelf een Y-DNA 111 test laten uitvoeren. Tevens vond ik een rechtstreekse mannelijke afstammeling van de veronderstelde broer van Joannes Rubens die ook bereid was een anonieme Y-DNA test te laten uitvoeren.
Resultaat van de test: géén genetische relatie!
De twee veronderstelde broers Rubens zijn zeker geen broers. Maar één van twee waarschijnlijk wel.
Er blijven dus onzekerheden en mogelijke verklaringen.
Deze DNA bewijst veel en ook niets. Er blijven nog meerdere opties open.
• Er zit in mijn eigen mannelijke lijn of in de lijn van de anonieme tester ergens een onecht kind of een adoptie, dus een onbekende vader. Wetenschappelijk onderzoek leert ons dat die kans niet extreem groot is, zeker in kleinere dorpen. In steden ligt dat percentage iets hoger. Deze piste is niet uit te sluiten.
• Dat de familie Ribbens afstamt van een andere teutenfamile Rubens in Pelt blijft realistisch. Er zijn wel sporen te vinden van meerdere teuten Rubens. Het feit dat daar in die periode regelmatig de familienaam van de moeder werd doorgegeven aan de kinderen maakt het stamboomonderzoek moeilijk en uitdagend. Hetgeen ik schreef over teuten op deze website blijft grotendeels overeind.
Zelf zal ik de opheldering in deze familierelatie niet meer meemaken maar ik hoop van harte dat het iemand wél ooit lukt!
Hierbij een warme oproep.
Tientallen andere familieonderzoekers hebben jarenlang mijn gegevens als waarheid overgenomen (op websites als www.geneanet.org). Veel extra zoekplezier gewenst.
